Adölesan Beslenmesi

Çocukluktan erişkinliğe geçiş dönemi olan adölesançağ;hormonal, fiziksel,sosyal ve ruhsal değişimlerin yaşandığı bir süreçtir. Adölesan dönem 12-18 yaş grubunu içerir, Genellikle kızlarda 10-12, erkeklerde ise 11-14 yaşları arasında başlar.

Bu dönemde vücutta hızlı bir kilo artışı gözlenir. Normal  bir insan vücudunda 30 milyon yağ hücresi varken adölesan dönemde alınan fazla kilolar bu yağ hücrelerinin artmasına 75 milyona ulaşmasına neden olur. Adölesanların yağ hücrelerindeki bu artış yetişkinlik dönemi için tehlike yaratır.

12-18 yaş grubu çocuklarda, enerji ve besin öğelerinin yeterli ve dengeli dağılımı büyük önem taşır.

Adölesan çağdaki çocuklarda bazal metabolizmada artış görülür.Buna bağlı olarak enerji gereksinimi de artar. Büyüme gelişme döneminde oldukları için çocukların enerji gereksinimi yetişkinlerden fazladır. Kızlarda kas ve yağ dokusunun her ikisinde artış gözlenirken, erkeklerde daha çok kas dokusunda artış gerçekleşir.

Protein gereksinimi,adölesanlardahem enerji ihtiyacının yüksek olması hem de büyüme-gelişme ve yıpranan hücrelerin onarımı için artar.

Adölesanların günlük almaları gereken enerjinin %50-55’i karbonhidratlardan karşılanmalıdır. Karbonhidratlar o dönemde çocukların enerji ihtiyaçlarını karşılayacak olan en önemli besin öğeleridir ancak  karbonhidrat seçiminin doğru yapılması gerekir. Şeker, şekerli besinler, beyaz undan yapılmış yiyecekler, pasta, börek, tatlı gibi basit karbonhidratlardan uzak durulmalı, esmer ekmek, kepekli makarna,sebze, meyve, gibi kompleks karbonhidratlara yer verilmelidir.

Günlük alınan enerjinin %25-30’ unun yağlardan gelmesi gerekir.Tereyağ, margarin, içyağ gibi doymuş yağ oranı %10’ un altında tutulmalı. Bu dönemde yağ kısıtlamasına asla gidilmemeli çünkü bilinçsizce yapılan yağ kısıtlamaları adölesanlarda enerji alımının yetersiz olmasına,büyüme ve gelişmenin kötü yönde ilerlemesine yol açabilir.

            Vitamin ve minerallerin bazıları vücudun yapı taşıyken, bazıları da vücutta oluşan kimyasal olaylarda düzenleyici  görev alır.Vitamin ve minerallere olan ihtiyaç adölesan dönemde artış gösterir.

Bu  dönemde kan hacmi ve kas kitlesindeki artıştan dolayı  demir ihtiyacı artar.Özellikle kızlarda demir gereksinimi, menstruasyon dönemi başladığı için erkeklere oranla daha fazladır.Sosyo-ekonomik yetersizlikler veya bilinçsizce yapılan diyetler demir eksikliğine yol açabilir.

Adölesan çağındaki çocuklarda çinko önemlidir çnkü çinko cinsel gelişimi tamamlarKırmızı et, pekmez, peynir, yumurta,süt ürünleri birer çinko kaynağıdır.

Yetişkin dönemdeki kemik kitlesinin yarısından fazlası, adölesan çağda oluşur bu nedenle bu yaş grubu çocukların artan kalsiyum ihtiyacı mutlaka karşlanmalıdır.Kalsiyum alımının yeterli olması, sağlam bir kemik yapısı oluşumunu böylelikle erişkin dönemde görülebilecek kemik erimesi(osteoporoz) riskini azaltır. Kalsiyumun en verimli kaynakları süt, peynir, yoğurt(süt ürünleri)tur.Bunu takip edenlerse yumurta, badem fındık fıstık gibi yağlı tohumlar, pekmez, keçiboynuzu ve balıkta birer kalsiyum kaynağıdır.

Yeterli ve dengeli beslenmenin yanı  sırasağlıklı kas ve kemik yapısı için fiziksel aktivite şart. Bunların beraberinde fiziksel aktivite ; kalp hastalıkları, şişmanlık ve osteoporoz (kemik erimesi) gibi bazı kronik sağlık sorunları riskini azaltmayada yardımcı. Haftada 3-4 gün 30-45 dakika  fiziksel aktivite her adölesanyapmalıdır.

Adölesandönemdeki çocuklarda fiziksel görünüş önemli hale gelir, daha zayıf, daha formda veya daha fazla kas kitlesine sahip olmak isyetebilirler.. Bunun sonucunda da bilinçsizce moda diyetler yapıp vücutlarında kalıcı hasarlara yol açabilirler. Adölesan dönemdeki çocuğunuzun bu tür isteklerini ciddiye alın, yanlış bir yol izemesine engel olun ve bir beslenme uzmanından yardım almaya çalışın.